در اروپا فعاليت ناچيزي صورت گرفت. تنها ميتوان سه نام را ذكر كرد: بيد، ويليبْرُورد و يوحناي دمشقي. اينان بيشك مردان نامداري بودند، ولي اهميت دو نفر اخير بيشتر جنبهٴ ديني داشت تا علمي. اما بيد فرق داشت. او محقق بزرگي بود؛ اعتبار و نفوذ چشمگيري داشت، ولي همچون تكستارهاي در يك شب طولاني به چشم ميخورد.
ب. زمينهٴ ديني
ويليبْرُورد
قديس ويليبْرُورد1 در نورثومبريا2 زاده شد؛ از 679 تا 690 در ايرلند تحصيل كرد، در حدود 739 در روز 6 نوامبر درگذشت، در اخترناخ3، نزديك تروز4، مدفون شد. راهب بنديكتي، انگليسي. ((رسول فريزيان5)). در حدود 690 به مملكت فريزيان (در شمال راين سفلا) رفت و قسمت اعظم عمرش را در آنجا گذراند و مقر خود را در اوترخت6 قرار داد. او در دانمارك هم به برخي فعاليتهاي بشارتي پرداخت.
يوحناي دمشقي
يوحناي دمشقي7 در اواخر سدهٴ هفتم در دمشق زاده شد، پيش از 736 در صومعهٴ قديس ساباس در فلسطين عزلت گزيد، و پيش از 754 احتمالاً در همان صومعه درگذشت. متكلم سرياني. بزرگترين متكلم كليساي يوناني. او بر الهيات آن كليسا و بهطور غيرمستقيم بر كلام اسلامي تأثير چشمگيري داشت. مهمترين اثرش چشمهٴ معرفت است، منقسم بر سه بخش: (1) مقدمهٴ فلسفي، كه بهطور غيرمستقيم اقتباس از ارسطوست؛ (2) تحقيق دربارهٴ قريب صد بدعت ديني، ازجمله اسلام8؛ (3) اصول علم كلام مسيحي، كه مفصلترين بخش است. چشمهٴ معرفت (منهلالمعرفة) مهمترين كتاب درسي كليساي يوناني در قرون وسطي بود. از طريق ترجمهٴ لاتيني بورگونديوي پيزايي (نيمهٴ دوم سدهٴ دوازدهم) در آيين مدرسي غرب اثراتي به جاي گذاشت (مخصوصاً بر پطروس لومباردي و توماي آكويني).